Зуны цагийн хуваарьт шилжихийн давуу ба сул тал

0
591

Энэ сарын 25-26-нд шилжих шөнө зуны цагийн хуваарьт шилжинэ.
Өөрөөр хэлбэл 02.00 цагаас та цагаа 03.00 дээр тааруулах юм. 2015 оны
гуравдугаар сарын 9-ний өдрийн Засгийн газрын хуралдаанаас орон даяар зуны
цагийн тоололд шилжих шийдвэрийг гаргасан.

Стандартчилал хэмжилзүйн газраас зуны цагийн хуваарьт шилжих
давуу болон сул талыг ийнхүү тайлбарлаж байна.

ДАВУУ ТАЛ

Одоогоор дэлхийд ойролцоогоор 80 гаруй улс
орнууд зуны цагийн хуваарийг ашиглаж байгаа ба зарим улсад нутаг дэвсгэрийнхээ
хэмжээнээс хамаарч зарим мужид хэрэглэдэггүй.

Ихэнхи хүмүүс үүнийг маш нааштайгаар хүлээн
авдаг нь тэдэнд ажлаа тарж ирээд ашиглаж болохуйц чөлөөт цаг гарч ирдэг нь
таатай байжээ. Хүүхдүүдэд эцэг эхтэйгээ өнгөрөөх илүү цаг гарч ирэх нь тэдэнд
сурлагадаа болон нийгэмшилд нь тустай хэмээн үздэг байна.

Харин Лондонгийн зам тээврийн судалгаа
шинжилгээний лабораториос үүнийг зам тээврийн ослыг бууруулдаг гэж дүгнэсэн
байна.  Эрүүл мэндийн салбарынхан энэ цагийг хүн өөрийн бие бялдрынхаа
хөгжилд зарцуулах таатай цаг хэмээн үзэж хүний нийгмийн идэвхийг сайжруулан
чийрэгжүүлэх сайн талтай гэж дүгнэдэг байна.

Мөн өдрийн нарны гэрлийг урт ашиглах боломж нь
цахилгааны хэрэглээг бууруулан, энергийн хэмнэлтийг гаргана хэмээн үздэг. 
Манай улсад магадгүй агаарын бохирдлыг тодорхой хэмжээгээр бууруулах ч талтай
байж болох юм.

1998 онд хийсэн судалгаагаар зуны цагийн
тоололд шилжих 4-9 дүгээр сарын хооронд байгалийн гэрэлтэй цагийг илүү
ашигласнаар жилд дунджаар 23 орчим сая квт.цаг цахилгаан эрчим хүчний хэмнэлт
гардаг нь тогтоогджээ. Харин 2006 оны байдлаар Диспетчерийн үндэсний төвд
хийсэн тооцоогоор цагийн шилжилтээс гарах хэмнэлт нь 140 сая төгрөг болжээ.

Энэ нь нэгдсэн сүлжээний цахилгаан, эрчим
хүчний хэрэглээний 29-30 хувийг дангаараа авдаг Эрдэнэтийн УБҮ-ийн хэрэглээ цаг
хугацаанаас хамааралгүй тогтмол байдаг, сүүлийн жилүүдэд айл өрх, аж ахуйн нэгж
цагийн тарифтай тоолуур тавьж эрчим хүч хэмнэдэг болсон, хэрэглээний бүтцэд
ахуйн хэрэглээ зонхилсон манай орны хувьд гэр ахуйн цахилгаан хэрэгсэл өргөнөөр
нэвтэрсэн зэргээс шалтгаалсан гэж үзжээ.

Тооцоот жил

Хэмнэлт

Тооцоолсон байгууллага

1983

6.5 сая кВт

ЭХУүүГеологийн яам

1984

7.0 сая кВт

ЭХУүүГеологийн яам

1985

8.6 сая кВт

ЭХУүүГеологийн яам

1988

13.0сая кВт

ЭХУүүГеологийн яам

1989

14.3 сая кВт

ЭХУүүГеологийн яам

1998

23.0 сая кВт

ДБХ яам

1999

24.5 сая кВт

ЭХГУУ яа

Энэ хүснэгтээс үзэхэд 1986-2005 он хүртэл жил
бүр дунджаар 13.0 сая кВт, харин нийт дүнгээр авбал 130 сая кВт цахилгаан
энерги хэмнэжээ.

Канад, АНУ, Мексик, Аргентин гэх мэт улсуудад
зуны цагийн хуваарь нь эрчим хүч болон байгалийн хий зарцуулалтыг хэмнэх таатай
нөхцөл бүрдүүлдэг гэж үздэг байна.

Бразил улсад зуны цагийн хуваарь нь нэг жилийн
цахилгааны хэрэглээний нэг хувийг хэмнэдэг гэж судалгаа гарчээ. Япон улсад зуны
цагийн хуваарийн талаар сонирхолтой баримт байдаг нь энэ цагийг ашигласнаар 400
мянган тонн нүүрс төрөгч агаарт цацагдахаас сэргийлдэг ба 930 сая литр
шатахууныг хэмнэх сайн талтай гэсэн судалгаа гарчээ. Гэвч Калифорнийн их сургуулийн
судалгаагаар мужийн цагийг зуны цагийн хуваарьт шилжүүлэхэд ард иргэдийн
цахилгааны тооцоо жилийн дунджаар 8.6 сая доллараар нэмэгдэж байна гэсэн
дүгнэлт гаргасан байна.

Ихэнхи жуулчлалын агентлагууд зуны цагийн
хуваарийг таатай хүлээн авдаг. Өмнөд Ирландын Бельфэст Телеграф сэтгүүлийн
мэдээлж байгаагаар энэ үед Өмнөд Ирланд улс жуулчлалын салбараасаа 6,34 саяын
орлого олдог гэсэн судалгаа гаргасан байна.

Өдрийн гэрлийн ашиглалтын хугацааг ингэж
уртасгаснаар Британийн улсууд жуулчлалын идэвхийг 2 дахин өсгөдөг ба жуулчид
улсын нийтийн тээвэр, ресторан үйлчилгээний газрууд болон фестивалиудад жирийн
үеэс хоёр дахин их мөнгө зарцуулах магадлалтай болдог байна.

Австрали улсад зуны цагийн хуваарийг мөрдлөгө
болгохгүй гэж шийдсэнээс хойш аялал жуулчлалын салбар түлхүү хөгжсөн зүүн өмнөд
бүсийн жуулчлалын байгууллагууд энэ шийдвэр биднийг сая сая долларын алдагдалд
оруулж байна хэмээн үзэж буцаахыг шаардаж мөн улсаа бүсчлэн хувааж энэ цагийн
хуваарийг мөрдөх санал ч хүргүүлээд байгаа юм байна. Зуны цагийн хуваарийг олон
нийтээрээ хэрэглэх нь сайн ч, муу ч талуудтай боловч энэ нь хөгжиж буй улс орны
эдийн засагт өндөр ач холбогдолтой гэж ихэнхи судлаачид үздэг.

ДУТАГДАЛТАЙ ТАЛ

Энэ цагийн хуваарийг мөрдлөг болгоход харилцаа
холбооны байгууллагууд асар их ачаалалд ордог. Жишээлбэл, комьпютер, гар утас
зэрэг төхөөрөмжүүдийг гар аргаар тохируулах хэрэгтэй болж нийгэмд үл ойлголцол
үүсгэдэг байна.

Мөн жуулчдад нислэгийн цагийн хуваарь,
бизнесийн ажилд нь төвөг учруулдаг байна. Зарим улсад өглөө нь харанхуй хэвээр
байдгаас болоод аюулгүй байдалд сөргөөр нөлөөлж байна хэмээн үздэг.

Гватемаль улсад зуны цагийн хуваарьт шилжихэд
сургуулийн хүүхдүүд харанхуйд хичээлдээ явах шаардлагатай болсноор эцэг
эхчүүдийн зүгээс асар их гомдол илгээх болжээ. Өглөө эрт ч гэсэн харанхуйд ажил
хичээлдээ явах болсон нь ард иргэдээ аюулд оруулж байна гэж үзэн болиулсан
байна.

Мөн газар тариалан аж үйлдвэрийн улсуудад энэ
нь цагийн хуваарь алдагдуулах, хүнсний аюулгүй байдалд сөргөөр нөлөөлж байна
хэмээн үздэг ба нийтийн эрүүл мэндэд цаг хөдөлсөн эхний хоёр долоо хоногт
зүрхны шигдээс ихсэх хандлагатай байдаг нь ажиглагджээ.

2012 оны судалгааны дүнгээр бас нэг
хачирхалтай зүй тогтлыг илрүүлсэн нь цагийн өөрчлөлтөөс болоод бие махбодь
ядарсан үедээ хүмүүсийн ажлын цагаа хийдүүлж илүү ихээр интернетээр хэсдэг
байна. 

Зуны цагийн хуваарь есдүгээр сарын 30-ны өдөр хүртэл үргэлжилнэ.

 

Эх сурвалж: http://news.gogo.mn/r/181494